Lachgas bijwerkingen en eerste hulp

Laatst bijgewerkt: oktober 2026

Bijwerkingen op korte termijn

De roes van lachgas is kort, maar de bijwerkingen kunnen langer aanhouden dan de roes zelf. De meeste klachten ontstaan doordat de hersenen tijdelijk minder zuurstof krijgen en doordat het gas het evenwichtsorgaan en de maag beïnvloedt. Bij de meeste mensen verdwijnen ze binnen een uur, maar ze maken je in de tussentijd kwetsbaarder voor ongelukken. Hoofdpijn en een licht gevoel in het hoofd zijn de meest genoemde klachten, gevolgd door misselijkheid en tintelingen in handen en voeten.

• Duizeligheid. Een draaierig of zwevend gevoel dat enkele minuten tot een half uur kan aanhouden, met valgevaar als belangrijkste risico.
• Hoofdpijn. Vaak drukkend, soms kloppend, en versterkt door weinig drinken, lawaai en slaapgebrek.
• Misselijkheid en overgeven. Vooral in combinatie met alcohol of een volle maag.
• Tintelingen. Prikkelingen in vingers, tenen of lippen. Houden ze uren aan of komen ze terug, dan is dat een vroeg teken van een vitamine B12-probleem.
• Flauwvallen. Een kort zuurstoftekort in de hersenen kan leiden tot wegraken, zeker bij staan.
• Verwardheid en gehoorsensaties. Vervormd geluid, oorsuizen en moeite met praten of nadenken, meestal kortdurend.
• Hartkloppingen. Een snelle of onregelmatige hartslag, vooral bij mensen met hart- of longklachten.

Bevriezingsletsel door kou uit de tank

Een risico dat vaak wordt onderschat, is bevriezingsletsel. Lachgas zit als vloeistof onder druk in de tank. Wanneer het gas ontsnapt en uitzet, koelt het razendsnel af tot ver onder nul; ook de kraan en de bovenkant van de tank worden ijskoud. Direct contact van huid, lippen of mond met dat koude metaal of met de gasstraal veroorzaakt binnen seconden een koudebrandwond. Op de spoedeisende hulp worden regelmatig bevriezingswonden aan lippen, neus, handen en dijen gezien die terug te voeren zijn op lachgas.

Een koudebrandwond herken je aan een witte, harde of wasachtige plek die eerst gevoelloos is en daarna pijnlijk, rood en gezwollen wordt; soms ontstaan blaren. Spoel de plek met lauw, niet heet, water, wrijf niet en dek de wond losjes af. Bij blaren, een grote wond of aantasting van lippen of ogen ga je naar de huisartsenpost of de spoedeisende hulp. Een liggende of omgevallen tank vergroot het risico; lees waarom in lachgas tank bewaren en vervoeren.

Risico's op lange termijn

Wie vaker of langdurig lachgas gebruikt, loopt risico's die niet na een uur verdwijnen. De belangrijkste is een functioneel tekort aan vitamine B12: lachgas maakt de B12 in je lichaam onwerkzaam, ook als je er via voeding genoeg van binnenkrijgt. B12 is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en voor de beschermlaag rond je zenuwen. Een tekort geeft eerst vermoeidheid en tintelingen, later gevoelloosheid, spierzwakte, moeite met lopen en in ernstige gevallen blijvende zenuwschade in het ruggenmerg. De uitgebreide uitleg staat in lachgas en vitamine B12.

Daarnaast kan lachgas psychisch afhankelijk maken. Het effect is kort en de drempel om opnieuw te gebruiken is laag, waardoor sommige mensen in korte tijd veel gaan gebruiken. Het Trimbos-instituut en verslavingszorginstellingen zien sinds enkele jaren meer mensen met problematisch lachgasgebruik, vaak jongvolwassenen. Hoe je dat herkent en waar je hulp vindt, lees je in problematisch lachgasgebruik: signalen en hulp.

Als iemand onwel wordt

Wordt iemand in je buurt onwel na lachgasgebruik, dan tellen de eerste minuten. De belangrijkste doelen zijn zuurstof, een vrije luchtweg en voorkomen dat iemand valt of braaksel inademt. Blijf kalm en blijf bij de persoon. Je hebt geen medische kennis nodig om de stappen hieronder toe te passen, en het is altijd beter om onnodig 112 te bellen dan te laat. Doorloop de stappen op volgorde.

• Frisse lucht. Haal de persoon weg bij de tank en zet een raam open of ga naar buiten.
• Aanspreken. Spreek de persoon aan en schud zacht aan de schouders. Komt er reactie, laat de persoon dan rustig zitten of liggen met de benen iets omhoog.
• Stabiele zijligging. Geen reactie maar wel ademhaling: leg de persoon op de zij, hoofd iets naar achteren en mond naar beneden, zodat braaksel weg kan lopen.
• 112. Bel bij geen reactie binnen een minuut, blauwe lippen, onregelmatige ademhaling, krampen of een val op het hoofd. Noem eerlijk wat er is gebruikt.
• Reanimatie. Ademt iemand niet, start dan reanimatie als je dat kunt; de meldkamer begeleidt je.
• Blijf erbij. Houd de persoon warm en laat niemand alleen 'uitslapen' in een andere kamer.

Wanneer ga je naar de huisarts

Niet elke klacht is een spoedgeval, maar sommige verdienen wel een afspraak. Ga naar je huisarts bij tintelingen of gevoelloosheid die langer dan een dag aanhouden of terugkomen, bij moeite met lopen of een onvast gevoel, bij hoofdpijn die niet verdwijnt, of als je merkt dat je steeds meer gebruikt. Vertel eerlijk dat je lachgas hebt gebruikt; de huisarts kan dan gericht je B12 laten bepalen en zo nodig doorverwijzen. Hoe eerder zenuwklachten worden behandeld, hoe groter de kans op volledig herstel. Algemene informatie vind je bij drugsinfo.nl.