Lachgas en het milieu: wat je moet weten

Laatst bijgewerkt: oktober 2026

N2O als broeikasgas

Distikstofmonoxide, de stof in een lachgastank, is naast koolstofdioxide en methaan het derde belangrijke broeikasgas dat door menselijk handelen in de atmosfeer komt. Per kilogram houdt N2O over een periode van honderd jaar ongeveer 265 tot 300 keer zoveel warmte vast als CO2. Het gas blijft bovendien lang in de atmosfeer, ruim honderd jaar, en draagt in de hogere luchtlagen bij aan de afbraak van de ozonlaag. Een kleine hoeveelheid N2O heeft dus een onevenredig groot effect op het klimaat.

Het aandeel van N2O in de totale Nederlandse broeikasgasuitstoot ligt volgens cijfers van het RIVM en de Emissieregistratie op enkele procenten, uitgedrukt in CO2-equivalenten. Dat is veel kleiner dan het aandeel van CO2, maar niet verwaarloosbaar. De Nederlandse N2O-uitstoot is sinds 1990 flink gedaald, vooral door maatregelen in de chemische industrie en de landbouw. Op rijksoverheid.nl vind je het klimaatbeleid waarin de verdere reductie van N2O een eigen plek heeft.

Waar komt de uitstoot vandaan

Het grootste deel van de N2O-uitstoot in Nederland komt uit de landbouw. Wanneer stikstof uit kunstmest en dierlijke mest in de bodem terechtkomt, zetten bacteriën een deel ervan om in N2O. Ook mestopslag en begrazing dragen bij. Daarnaast ontstaat N2O bij verbrandingsprocessen in verkeer en industrie, bij de productie van kunstmest en bepaalde chemicaliën, en in rioolwaterzuiveringen. Medisch gebruik als narcosemiddel in ziekenhuizen en tandartspraktijken is een kleine, aparte bron die in sommige landen inmiddels wordt afgebouwd.

• Landbouw. Bemesting en veehouderij; in Nederland verreweg de grootste bron.
• Industrie. Productie van kunstmest, salpeterzuur en caprolactam; sterk teruggebracht sinds de jaren negentig.
• Verkeer en verbranding. Een beperkte bijdrage uit motoren en verbrandingsinstallaties.
• Waterzuivering. Rioolwaterzuiveringen stoten N2O uit bij de afbraak van stikstofverbindingen.
• Medisch en recreatief gebruik. Relatief klein, maar het gas komt direct en volledig in de atmosfeer.

Het aandeel van recreatief gebruik

Hoe groot het aandeel van recreatief gebruik precies is, is lastig vast te stellen; er zijn geen volledige cijfers over het aantal tanks en patronen dat jaarlijks in Nederland wordt gebruikt. Schattingen op basis van verkoopcijfers wijzen erop dat het gaat om een klein deel van de totale N2O-uitstoot, waarschijnlijk minder dan één procent. Dat klinkt gering, maar het verschil met de landbouw is dat recreatief gebruikt lachgas voor honderd procent in de atmosfeer terechtkomt: elke kilo die uit een tank komt, is een kilo broeikasgas.

Daar komt een tweede milieuprobleem bij: zwerfafval. Lege patronen en tanks in parken, op straat en in het water zijn in veel steden, ook in Rotterdam, een zichtbaar probleem. Stalen tanks horen niet in de natuur en ook niet bij het restafval, omdat ze bij de afvalverwerking restdruk kunnen bevatten en in een verbrandingsoven gevaarlijk zijn. Meer over de regels rond lachgas lees je in is lachgas legaal in Nederland.

Wat je zelf kunt doen

Je hebt als volwassene die lachgas bestelt geen invloed op de landbouw, maar wel op wat er met jouw tank gebeurt. Een paar gewoontes maken het verschil tussen een tank die netjes wordt hergebruikt of gerecycled en een tank die in de Kralingse Plas of de Nieuwe Maas eindigt. Ze kosten weinig moeite en zijn eigenlijk niet meer dan normaal omgaan met een drukhouder.

• Kraan dicht. Laat een tank nooit leeglopen om hem 'leeg te krijgen'. Alles wat ontsnapt, is direct broeikasgas.
• Niet in de natuur of op straat. Een lege tank hoort niet in het park, langs de singel of naast een afvalbak.
• Niet bij het restafval. Een drukhouder in de vuilniswagen of verbrandingsoven is gevaarlijk voor afvalverwerkers.
• Inleveren of retour. Breng een lege tank naar het milieupark van je gemeente, of vraag ons via WhatsApp naar retour bij een volgende levering.
• Bestel niet meer dan nodig. Een tank die maanden halfvol staat, loopt vaker leeg en wordt vaker verkeerd weggegooid.

Samengevat

N2O is een krachtig broeikasgas dat vooral uit de landbouw komt; recreatief gebruik is een klein maar niet verwaarloosbaar deel, en zwerfafval van tanks en patronen is een probleem op zich. Wat je zelf kunt doen is eenvoudig: kraan dicht, tank niet laten leeglopen, en een lege tank inleveren of retour geven in plaats van hem bij het afval of in de natuur te zetten. Hoe je een tank bewaart en vervoert tot het moment van inleveren, lees je in lachgas tank bewaren en vervoeren.