Begrippenlijst lachgas

Laatst bijgewerkt: oktober 2026 · Leestijd ongeveer 5 minuten · Geschreven en gecontroleerd door het team van Lachgas Rotterdam

A tot D

De begrippen in deze lijst komen uit drie werelden die bij lachgas door elkaar lopen: de scheikunde en de geneeskunde, de wet en de handhaving, en het praktische proces van bestellen, bezorgen en afvoeren. Wij houden de uitleg kort en verwijzen waar het kan naar een artikel dat een term verder uitwerkt. Mis je een woord uit onze teksten, laat het weten via contact; dan voegen wij het toe.

• Afhankelijkheid: de toestand waarin iemand het gebruik niet meer goed kan sturen, ondanks nadelen. Bij lachgas gaat het vooral om psychische afhankelijkheid en gewoonte.
• APV: de Algemene Plaatselijke Verordening, de gemeentelijke regels voor de openbare ruimte. Rotterdam gebruikt de APV onder meer om lachgasgebruik en overlast op straat aan te pakken.
• Ballon: het voorwerp dat bij recreatief gebruik als tussenstap dient; wij geven daar geen instructies over. Een achtergebleven ballon op straat is het bekendste teken van gebruik.
• Bevriezingsletsel: beschadiging van huid of slijmvlies door contact met uitstromend gas of ijskoud metaal, herkenbaar aan witte of rode plekken en blaren.
• Cracker: een metalen of kunststof huls waarmee een klein patroon wordt opengebroken. Wij leveren geen crackers en geen patronen.
• Distikstofmonoxide: de scheikundige naam van lachgas, een verbinding van twee stikstofatomen en één zuurstofatoom. Zie ook N2O.
• Drukhouder: de officiële aanduiding voor een fles of tank waarin gas onder druk zit. Een lege lachgastank blijft een drukhouder en hoort daarom niet bij het restafval.

E tot K

In dit deel staan vooral de woorden uit de gezondheidsinformatie en uit het bezorgproces. Voor medische termen baseren wij ons op het Trimbos-instituut en drugsinfo.nl, en wij schrijven ze op zoals een huisarts ze zou gebruiken. Waar een term over onze eigen werkwijze gaat, zoals identiteitsbewijs of koerier, beschrijven wij hoe het bij Lachgas Rotterdam werkt en niet hoe het elders zou kunnen gaan.

• Eerste hulp: wat omstanders doen als iemand na lachgas flauwvalt, valt of bevriezingsletsel oploopt. In de kern: frisse lucht, iemand niet alleen laten en bij twijfel 112 bellen.
• Flauwvallen: kortdurend bewustzijnsverlies door zuurstoftekort in de hersenen. Bij lachgas het grootste directe risico, vooral door de val die erop kan volgen.
• Identiteitsbewijs: een geldig officieel document met geboortedatum, zoals een paspoort of rijbewijs. Wij vragen het fysieke document aan de deur; een foto of scan telt niet.
• Kraan: het afsluitventiel bovenop de tank. Bij levering staat de kraan dicht en zit er een verzegeling over; een kraan die sist of niet dicht wil, is een reden om de tank te weigeren.

L tot P

Hier staan de juridische kernbegrippen, met de Opiumwet en lijst II voorop. Voor deze termen is de tekst op rijksoverheid.nl de bron; wij geven de hoofdlijn en geen juridisch advies. Ook een paar woorden over het materiaal en het afval staan in dit deel, zoals patroon en milieupark, omdat die in berichten van klanten opvallend vaak verkeerd worden begrepen of door elkaar gehaald.

• Lachgas: de gangbare naam voor distikstofmonoxide, ontleend aan de lacherige reactie die het gas al in de begintijd van het onderzoek ernaar opriep.
• Lijst II: de lijst van de Opiumwet met middelen die als minder risicovol dan lijst I worden gezien, zoals hennep. Lachgas staat sinds 1 januari 2023 op deze lijst.
• Milieupark: de plek waar de gemeente Rotterdam klein chemisch afval, metaal en drukhouders inneemt, en dus de plek voor een lege tank die je niet aan ons teruggeeft.
• N2O: de scheikundige formule van lachgas. Niet te verwarren met NO2, stikstofdioxide, een giftig verbrandingsgas.
• Opiumwet: de Nederlandse wet die productie, handel en bezit van verdovende middelen regelt, met twee lijsten en een aantal uitzonderingen.
• Patroon of cartridge: een klein stalen busje met lachgas, oorspronkelijk voor slagroomapparaten. Wij bezorgen geen patronen.
• Polyneuropathie: zenuwschade in meerdere zenuwen tegelijk, bij lachgas het gevolg van een tekort aan werkzame vitamine B12. Begint met tintelingen in voeten en handen.

R tot Z

Het laatste deel bevat de termen rond de tank zelf en rond de risico's die in onze gezondheidsartikelen steeds terugkomen. Een paar woorden, zoals regulator en rijp, komen uit de techniek en worden vaak door elkaar gehaald. Wij leggen uit wat ze betekenen, niet hoe je ermee omgaat; voor het veilig bewaren van een tank verwijzen wij naar tank bewaren en vervoeren.

• Regulator: een drukregelaar die op de kraan van een tank wordt gemonteerd om de uitstroom te beheersen. Wij leveren tanks zonder regulator.
• Rijp: de ijslaag die op de buitenkant van een tank ontstaat wanneer uitstromend gas de wand afkoelt. Zegt iets over temperatuur, niet over inhoud.
• Slagroompatroon: de oorspronkelijke verpakking van lachgas voor huishoudelijk gebruik, met een paar gram gas per busje. Sinds 2023 alleen nog binnen de culinaire uitzondering.
• Tank 2KG, 4KG en 10KG: de drie formaten die wij bezorgen, aangeduid met het nettogewicht van het gas. Een volle tank weegt meer dan het getal op de schouder.
• Tikkie: het betaalverzoek dat onze koerier bij levering kan sturen als alternatief voor contant betalen.
• Uitzonderingen: de medische, technische en culinaire toepassingen die de Opiumwet buiten het verbod houdt. Recreatief gebruik valt daar niet onder.
• Verzegeling: de zegel over de kraan die aantoont dat de tank na het vullen niet is geopend. Je controleert hem bij de overdracht, voordat je betaalt.
• Vitamine B12: een vitamine die het lichaam nodig heeft voor zenuwen en bloedaanmaak. Lachgas maakt de aanwezige B12 onwerkzaam, wat bij herhaald gebruik tot zenuwschade leidt.
• Wegenverkeerswet: de wet die rijden onder invloed van een stof die de rijvaardigheid beïnvloedt verbiedt. Geldt ook voor fietsers en scooterrijders.
• Zuurstoftekort: de situatie waarin de hersenen te weinig zuurstof krijgen omdat lachgas de ingeademde lucht verdringt. Oorzaak van duizeligheid en flauwvallen.